Bora Abdili: Gold in Code. Gold in AI.

Dy gjuhë. I njëjti problem.

Ka dy mënyra për t’i treguar një kompjuteri çfarë dëshiron.

Njëra është kodi.

Tjetra është gjuha.

Në të parën duhet të jesh absolut.

Në të dytën duhet të jesh jashtëzakonisht i qartë.

Një simbol i gabuar mund ta prishë programin. Një instruksion i paqartë mund ta çojë AI-në në një rezultat krejt tjetër.

Në Grand Final Rome 2026, Bora Abdili u testua në të dyja.

🥇 Gold Medal — Challenges by Codementum 🥇 3rd Place Gold Medal — AI Prompt Engineering

Dy medalje të arta.

Por historia interesante nuk është ngjyra e tyre.

Është fakti se Bora arriti rezultat në dy arena ku kompjuteri kërkon dy gjëra të ndryshme nga njeriu:

precision in code.

dhe

precision in thought.

Roma 2026 nuk ishte thjesht një finale. Ishte një përplasje sistemesh arsimore.

Mbi 700 nxënës nga 54 shtete u mblodhën në Università Campus Bio-Medico di Roma për Grand Final të STEM Olympiad. Cikli 2025/26 kishte përfshirë më shumë se 20,000 nxënës nga 184 shtete përpara se më të mirët të arrinin në finalen fizike në Romë.

Në të njëjtin kampus zhvilloheshin Mathematics, Science, CodeCombat, Codementum, AI Prompt Engineering dhe sfida të tjera STEM.

Kjo do të thotë se Bora nuk po konkurronte vetëm kundër një klase tjetër.

Po hynte në një mjedis ku nxënës nga dhjetëra sisteme arsimore kishin kaluar seleksionime dhe po sillnin me vete atë që dinin të bënin më mirë.

Dhe aty fitoi dy medalje të arta.

GOLD 01 · CODEMENTUM — Kur kompjuteri nuk interpreton. Vetëm ekzekuton.

Në coding nuk ka: “E kisha pothuajse mirë.”

Kodi funksionon. Ose nuk funksionon.

Challenges by Codementum teston nxënësit përmes sfidave programuese, ku konceptet si algorithms, conditions, loops, variables, functions, arrays, strings dhe debugging duhet të përdoren për të prodhuar zgjidhje të sakta nën kufizim kohe.

Kjo e bën garën interesante.

Sepse nxënësi nuk duhet vetëm të njohë një koncept.

Duhet të kuptojë kur ta përdorë.

Nuk duhet vetëm të shkruajë kod.

Duhet të zgjedhë një strategji.

Dhe nën presion kohe duhet të bëjë tri gjëra njëkohësisht:

mendo shpejt, mendo saktë, dhe mos humb kontrollin.

Bora fitoi Gold Medal në Codementum.

Por Roma nuk ishte hera e parë që Bora tregonte nivel në Codementum

Para finales ndërkombëtare, Digital School Macedonia kishte raportuar një rezultat shumë të fortë në Challenges by Codementum Final: 22 Gold Medals, 18 Silver Medals, 8 Bronze Medals dhe 5 Honorable Mentions.

Në listën e Gold Medalists ishte edhe Bora Abdili.

Pra Gold-i në Codementum nuk u shfaq papritur në Romë.

Kishte një precedent.

Një sinjal.

Një proces që kishte filluar më herët.

Podiumi tregon momentin.

Historia është gjithçka që ka ndodhur para tij.

GOLD 02 · AI PROMPT ENGINEERING — Pastaj kodi largohet. Mbetet gjuha.

AI Prompt Engineering duket më i lehtë.

Në fund të fundit: “Vetëm shkruan diçka dhe AI përgjigjet, apo jo?”

Jo në një garë.

Në këtë kategori, nxënësi duhet të ndërtojë prompt-e të sakta, të kuptojë qëllimin e detyrës, të vendosë kufizime, të analizojë output-in dhe të përmirësojë instruksionin derisa rezultati të afrohet sa më shumë me kërkesën.

Bora arriti 3rd Place Gold Medal në AI Prompt Engineering.

Dhe këtu ndryshon natyra e problemit.

Në coding i thua kompjuterit saktësisht çfarë të bëjë.

Në AI, modeli interpreton.

Kjo do të thotë se nuk mjafton të dish çfarë dëshiron.

Duhet të dish si ta kërkosh.

Prompt Engineering nuk është “të dish të përdorësh ChatGPT”

Miliona njerëz sot mund të shkruajnë një prompt.

Kjo nuk e bën automatikisht prompt engineering.

Diferenca është e ngjashme me të shkruash një fjali dhe të projektosh një instruksion.

Një prompt i mirë duhet të ketë qëllim, kontekst, kufizime, format të rezultatit dhe kriter se çfarë do të thotë: “kjo përgjigje është e mirë.”

Në garë, Bora nuk po vlerësohej për faktin se përdori AI.

Po vlerësohej për sa mirë e drejtoi atë.

Coding is precision in syntax. Prompt engineering is precision in thought.

Dy Gold. Por jo e njëjta aftësi.

Këtu historia bëhet interesante.

Në Codementum, kompjuteri duhet të ndjekë kodin tënd.

Në AI Prompt, AI duhet të kuptojë qëllimin tënd.

Në të parën duhet sintaksë.

Në të dytën semantikë.

Në të parën: algoritëm.

Në të dytën: komunikim.

Në të parën, gabimi shpesh është teknik.

Në të dytën, gabimi mund të jetë mënyra si e ke formuluar vetë problemin.

Dhe Bora arriti Gold në të dyja.

Kjo tregon një aftësi që është më e gjerë se një teknologji:

ta kthesh mendimin në instruksion.

Coding po ndryshon. Pikërisht për këtë arsye coding-u bëhet edhe më i rëndësishëm.

Duket si paradoks.

Nëse AI mund të gjenerojë kod — pse duhet një fëmijë të mësojë programim?

Sepse qëllimi nuk ka qenë kurrë vetëm të shkruajë syntax.

Qëllimi është të kuptojë problemin, ta ndajë në pjesë, ta strukturojë, ta testojë, ta vlerësojë rezultatin dhe të kuptojë kur sistemi gabon.

AI mund të gjenerojë kod.

Por dikush duhet të dijë çfarë kodi duhet të ekzistojë.

Dhe pastaj: a është ai kod në të vërtetë i saktë?

Kjo është arsyeja pse kombinimi i medaljeve të Borës është kaq interesant për arsimin e së ardhmes.

Ajo po konkurron në të dy anët e të njëjtës botë:

Coding + AI.

Në AI, një përgjigje bindëse mund të jetë ende e gabuar

Dhe kjo është pikërisht arsyeja pse nxënësit duhet ta kuptojnë AI-në.

Jo vetëm ta përdorin.

Një model mund të prodhojë tekst shumë të bukur. Mund të tingëllojë inteligjent. Mund të jetë i bindshëm.

Dhe prapë: mund të gabojë.

Prandaj aftësia e ardhshme nuk është: “A di t'i bësh pyetje AI-së?”

Por: “A di ta vlerësosh përgjigjen?”

Kjo është pikërisht kultura që duam të ndërtojmë:

jo përdorim pa kritikë,

por AI literacy.

Nga përdoruesi te drejtuesi i teknologjisë

Shumica e fëmijëve sot dinë të përdorin teknologjinë.

Ata nuk kanë nevojë për ne që t'u mësojmë si hapet një aplikacion, si luhet një lojë apo si shkruhet një pyetje në një chatbot.

E bëjnë vetë.

Sfida është tjetër:

A mund ta kuptojnë atë që është poshtë sipërfaqes?

A mund ta drejtojnë?

A mund ta programojnë?

A mund ta testojnë?

A mund të ndërtojnë diçka me të?

Bora e testoi këtë në dy arena.

Dhe të dyja përfunduan me Gold.

Një medalje është objekt. Një standard është kapital.

Pas disa vitesh, Bora nuk do ta përdorë domosdoshmërisht versionin e sotëm të Python-it.

AI tools do të ndryshojnë.

Modelet do të ndryshojnë.

Framework-et do të ndryshojnë.

Madje edhe mënyra si programojmë mund të ndryshojë dramatikisht.

Por disa gjëra kanë shumë më tepër jetëgjatësi:

logjika, precizioni, curiosity, problem solving, komunikimi, dhe aftësia për të mësuar diçka të re.

Këto janë asetet reale.

Medalja vetëm i bën të dukshme për një moment.

One medal shows what you won. A standard shows what you are becoming.

BORA ABDILI · ROME 2026

🥇 Gold Medal · Challenges by Codementum

🥇 3rd Place Gold Medal · AI Prompt Engineering

Dy medalje Gold.

Njëra thotë: “I can code the instruction.”

Tjetra: “I can design the instruction.”

Dhe së bashku thonë:

I CAN THINK WITH TECHNOLOGY.

Urime, Bora. 💙

Roma ishte një skenë.

Jo destinacioni.

Sepse nxënësit më interesantë nuk pyesin: “Çfarë fitova?”

Pyesin: “Cila është sfida tjetër?” 🚀

Për fëmijët që AI-në sot vetëm e përdorin

Ndoshta fëmija juaj sot përdor AI për të pyetur diçka. Luaj lojëra. Shikon video. Hap aplikacione.

Ky nuk është problemi.

Teknologjia do të jetë pjesë e jetës së tyre.

Pyetja është:

A do të mbeten vetëm përdorues të saj?

Apo do të mësojnë ta kuptojnë, ta programojnë, ta drejtojnë, ta kritikojnë dhe një ditë — ta ndërtojnë?

📍 Shkup · Kumanovë · Likovë · Tetovë · Gostivar · Dibër · Strugë

Regjistrimet 2026/27 janë të hapura.

Digital School Macedonia From technology users to technology creators.