Viti akademik 2026/27 ka filluar: aftësitë digjitale për botën e nesërme

Një vit i ri akademik ka filluar në Digital School Macedonia.

Në Shkup, Tetovë, Kumanovë, Gostivar dhe Dibër, klasat tona janë mbushur sërish me pyetje, ide, kode, probleme për t’u zgjidhur dhe projekte për t’u ndërtuar. Nga 1 shtatori, këtij rrugëtimi i bashkohen edhe qendrat në Likovë dhe Strugë.

Por fillimi i një viti akademik nuk është vetëm fillimi i një kursi. Është një moment për të pyetur: çfarë aftësish duhet t’i japim sot një fëmije, që ai të jetë i përgatitur për botën ku do të jetojë dhe punojë nesër?

Një vit i ri akademik, një pyetje e re për çdo prind

Përgjigjja nuk është që çdo fëmijë të bëhet programues.

Një mjek i së ardhmes nuk do të jetë domosdoshmërisht programues. As një arkitekt, ekonomist, biolog, jurist apo dizajner. Por pothuajse secili prej tyre do të punojë me sisteme digjitale, të dhëna, algoritme dhe mjete të bazuara në inteligjencë artificiale.

Prandaj pyetja e duhur nuk është vetëm “A do të bëhet fëmija im programues?”, por “A do të jetë në gjendje fëmija im ta kuptojë, ta përdorë, ta vlerësojë dhe ta krijojë teknologjinë?”

Nuk është e nevojshme që çdo fëmijë të bëhet programues. Është e nevojshme që çdo fëmijë të jetë i përgatitur për një botë digjitale.

Digital School Macedonia

Bota e punës po ndryshon më shpejt se kurrë

Sipas World Economic Forum – Future of Jobs Report 2025, deri në vitin 2030 transformimet teknologjike, ekonomike, demografike dhe mjedisore pritet të krijojnë rreth 170 milionë vende të reja pune në botë, ndërsa rreth 92 milionë role mund të zhvendosen. Kjo do të sillte një rritje neto prej rreth 78 milionë vende pune.

Po i njëjti raport vlerëson se rreth 39% e aftësive ekzistuese të punëtorëve pritet të transformohen ose të vjetrohen gjatë periudhës 2025–2030. AI dhe Big Data, rrjetet dhe siguria kibernetike, si dhe njohuritë teknologjike renditen ndër aftësitë me rritjen më të shpejtë.

Kjo do të thotë se fëmijët e sotëm nuk po përgatiten për një treg pune statik. Po përgatiten për një botë ku aftësia për të mësuar vazhdimisht do të jetë po aq e rëndësishme sa ajo që dinë sot.

Kur profesionet ndryshojnë, aftësia më e vlefshme bëhet aftësia për të mësuar, për t’u përshtatur dhe për të krijuar.

Digital School Macedonia

Aftësitë digjitale nuk janë vetëm për profesionet e IT-së

Analizat e OECD mbi miliona shpallje pune tregojnë se kërkesa për aftësi digjitale po depërton në një gamë gjithnjë e më të gjerë sektorësh — nga prodhimi dhe mekanika te shërbimet dhe kujdesi shëndetësor.

Kjo është arsyeja pse edukimi digjital nuk duhet parë si një specializim vetëm për fëmijët që sot thonë se duan të bëhen programues. Ai duhet parë si pjesë e formimit bazë të një të riu që nesër mund të zgjedhë pothuajse çdo profesion.

• mjeku do të punojë me të dhëna, sisteme digjitale dhe mjete AI
• arkitekti dhe inxhinieri do të modelojnë, simulojnë dhe automatizojnë
• ekonomisti dhe sipërmarrësi do të marrin vendime mbi analiza të të dhënave
• juristi dhe gazetari do të duhet të vlerësojnë informacionin, burimin dhe autenticitetin e përmbajtjes
• profesionisti në pothuajse çdo sektor do të ketë nevojë për siguri, komunikim dhe kompetencë digjitale

Edhe korniza evropiane DigComp 3.0 e trajton kompetencën digjitale shumë më gjerë se përdorimin e pajisjeve. Ajo përfshin informacionin dhe të dhënat, komunikimin, krijimin e përmbajtjes digjitale, sigurinë, zgjidhjen e problemeve dhe integron kompetencën për inteligjencën artificiale në të gjithë kornizën.

Pra, një fëmijë që di të përdorë një telefon, YouTube ose një lojë elektronike nuk është automatikisht kompetent digjitalisht. Të konsumosh teknologji dhe ta kuptosh teknologjinë janë dy gjëra të ndryshme.

Nga përdorues të teknologjisë në krijues

Kur një fëmijë luan një lojë, ai është përdorues. Kur fillon të pyesë “Si lëviz ky personazh?”, “Si numërohen pikët?”, “Pse ndodh kjo kur shtyp një tast?” ose “Si do ta ndërtoja unë?”, fillon kalimi nga konsumimi në mendim krijues.

Programimi është i vlefshëm pikërisht sepse e ushtron këtë proces: kupto problemin, ndajeni në hapa, provo një zgjidhje, testo, gabo, korrigjo dhe provo përsëri. Këto janë aftësi që vlejnë shumë më larg se ekrani i kompjuterit.

Inteligjenca artificiale nuk e zvogëlon nevojën për këto aftësi — e rrit atë. Sa më të fuqishme bëhen mjetet, aq më e rëndësishme bëhet aftësia njerëzore për të formuluar pyetjen e duhur, për të kontrolluar rezultatin, për të identifikuar gabimin, për të verifikuar të dhënat dhe për të gjykuar nëse një zgjidhje është e saktë, e sigurt dhe etike.

Qëllimi i edukimit digjital nuk është t’i mësojë fëmijës vetëm një mjet të sotëm. Është t’i ndërtojë mënyrën e të menduarit që do t’i lejojë të mësojë mjetet e së nesërmes.

Viti akademik 2026/27 ka filluar

Ky është misioni me të cilin Digital School Macedonia ka nisur vitin akademik 2026/27 në Shkup, Tetovë, Kumanovë, Gostivar dhe Dibër, ndërsa nga 1 shtatori rrjeti zgjerohet edhe në Likovë dhe Strugë.

Në çdo qendër, synimi është i njëjtë: t’u japim fëmijëve dhe të rinjve logjikë, kreativitet, zgjidhje problemesh, aftësi për të punuar me teknologjinë, njohuri për AI dhe të dhënat, si dhe kulturë të sigurisë dhe përgjegjësisë digjitale.

Ne nuk mund ta dimë sot se cilin profesion do të zgjedhë një fëmijë pas dhjetë apo pesëmbëdhjetë vjetësh. Por mund të bëjmë diçka shumë të rëndësishme sot: ta përgatisim që, cilido qoftë ai profesion, teknologjia të mos jetë një pengesë për të — por një mjet për të menduar, krijuar dhe përparuar.

From technology users to technology creators.

Digital School Macedonia